Page 12

अनिश्चिततालाई देखाउँदै इसिबीले ब्याजदरलाई यथावत

0

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
युरोपेली केन्द्रीय बैङ्क (इसिबी) ले बिहीबार लगातार चौथोपटक पनि ब्याजदर स्थिर राख्ने निर्णय गरेको छ । प्रमुख निक्षेप दर जुलाईदेखि दुई प्रतिशतमा यथावत् राखिएको छ । इसिबीले भू–राजनीतिक अनिश्चितता, व्यापार तनाव र अन्तर्राष्ट्रिय परिवेशलाई ध्यानमा राख्दै तत्काल ब्याजदर परिवर्तन नगर्ने स्पष्ट पारेको छ । अध्यक्ष क्रिस्टिन लागार्डले हालको अवस्थाले भविष्यको स्पष्ट मार्गदर्शन दिन नसकिने बताइन् ।


२. घटना र विषय हुने कारण:
युरोपको सीमामा देखिएको राजनीतिक अस्थिरता, विश्वव्यापी व्यापार तनाव र आर्थिक अनिश्चितता इसिबीको निर्णयको मुख्य कारण हुन् । यद्यपि सन् २०२६ र २०२७ का लागि युरोजोनको आर्थिक वृद्धि पूर्वानुमान क्रमशः १.२ र १.४ प्रतिशतमा बढाइएको छ । एआई क्षेत्रमा बढ्दो लगानी र कर्पोरेट खर्चले अर्थतन्त्रमा आंशिक सुधार देखिएको इसिबीको ठहर छ ।


३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले आर्थिक नीतिमा स्थिरता र सावधानी कति आवश्यक हुन्छ भन्ने शिक्षा दिन्छ । अनिश्चित विश्व परिवेशमा हतारमा निर्णय गर्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ । केन्द्रीय बैङ्कले तथ्य, पूर्वानुमान र दीर्घकालीन प्रभाव मूल्याङ्कन गरेर मात्र नीति परिवर्तन गर्नुपर्छ भन्ने सन्देश यसबाट मिल्छ । साथै, प्रविधि र लगानीले भविष्यको आर्थिक वृद्धिमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने स्पष्ट हुन्छ ।

बलात्कार पीडित युवतीले अदालतमा गरिन् आत्महत्या प्रयास

0

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
ललितपुरस्थित उच्च अदालत पाटन परिसरमा बलात्कार पीडित एक युवतीले आत्महत्या प्रयास गरेकी छन् । बिहीबार ३० वर्षीया पीडितले किटनाशक औषधि सेवन गरेपछि अदालत परिसरमै छटपटाएको अवस्थामा भेटिएकी थिइन् । उच्च अदालतका कर्मचारीले प्रहरीलाई खबर गरेपछि उनलाई उद्धार गरी पाटन अस्पतालमा उपचारका लागि भर्ना गरिएको छ । हाल उनको अवस्था उपचाररत रहेको छ ।


२. घटना र विषय हुने कारण:
कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयका अधिकृत प्रमोद मैनाली प्रतिवादी रहेको बलात्कार मुद्दामा अदालतले धरौटीमा रिहा गर्न आदेश दिएको कारण पीडित आक्रोशित भएकी थिइन् । काठमाडौँ जिल्ला अदालतको धरौटी आदेशविरुद्ध उनले उच्च अदालतमा पुनरावेदन गरेकी थिइन् । तर उच्च अदालतले पनि जिल्ला अदालतको निर्णय सदर गरेपछि मानसिक दबाबमा परेर उनले आत्महत्या प्रयास गरेको बताइएको छ ।


३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले न्याय प्रक्रियामा पीडितमैत्री दृष्टिकोणको अभाव कति गम्भीर हुन सक्छ भन्ने देखाउँछ । यस्ता संवेदनशील मुद्दामा कानुनी निर्णयसँगै पीडितको मानसिक अवस्था र सुरक्षा पनि सुनिश्चित गर्नुपर्ने शिक्षा मिल्छ । न्याय पाउने प्रक्रियामा पीडितलाई एक्लो महसुस हुन नदिई मनोसामाजिक सहयोग र भरोसा दिनु राज्य र समाज दुवैको जिम्मेवारी हो ।

चलचित्र ‘पेन्सन पट्टा’को छायाङ्कन सुरु

0

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
चलचित्र ‘पेन्सन पट्टा’को छायाङ्कन कास्की जिल्लाको ताङतिङ गाउँबाट औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ । बिहीबार शुभ–मुहूर्तसहित सुरु गरिएको छायाङ्कन ३५ दिनसम्म कास्कीका विभिन्न स्थानमा गरिनेछ । माओत्से गुरुङ फिल्मस्को ब्यानरमा निर्माण हुने यो चलचित्र भूतपूर्व लाहुरेको कथामा आधारित रहेको छ ।


२. घटना र विषय हुने कारण:
चलचित्र ‘पेन्सन पट्टा’ भूतपूर्व लाहुरेहरूको जीवन, संघर्ष र सामाजिक यथार्थलाई पर्दामा उतार्ने उद्देश्यले निर्माण गरिएको हो । निर्देशक तथा निर्माता माओत्से गुरुङले कथा स्वयं लेखेका हुन् । स्थानीय परिवेश र यथार्थ झल्काउन कास्कीका विभिन्न गाउँमा छायाङ्कन गरिएको छ । अनुभवी तथा चर्चित कलाकारहरूको सहभागिताले चलचित्रलाई जीवन्त बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।


३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस चलचित्रले नेपाली समाजका भूतपूर्व लाहुरेहरूको योगदान, पीडा र वास्तविक जीवन बुझ्न मद्दत पुर्‍याउँछ । देशका कथा र स्थानीय संस्कृति चलचित्रमार्फत प्रस्तुत गर्दा समाजप्रति जिम्मेवारी बढ्ने शिक्षा यसबाट मिल्छ । साथै, नेपाली फिल्म उद्योगमा नयाँ विषयवस्तु र मौलिक कथालाई प्राथमिकता दिनु आवश्यक रहेको सन्देश पनि यो घटनाले दिएको छ ।

प्रभु बैंक प्रकरण: राष्ट्र बैंकको भूमिकामाथि किन उठ्दैछ प्रश्न?

0

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
प्रभु बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अशोक शेरचन विगत १९ दिनदेखि प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) को हिरासतमा छन् । प्रभु मनि ट्रान्सफरको रकम हिनामिनासम्बन्धी ४–५ वर्ष पुरानो प्रकरणका आधारमा गत मङ्सिर १४ गते उनलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो । एक ठूलो वाणिज्य बैंकका बहालवाला सीईओ लामो समय हिरासतमा रहँदा बैंकिङ क्षेत्र तरङ्गित बनेको छ ।


२. घटना र विषय हुने कारण:
यो घटना प्रभु म्यानेजमेन्ट र प्रभु बैंकबीचको रेमिट्यान्स कारोबार तथा आर्थिक लेनदेन विवादबाट उत्पन्न भएको हो । शेरचनमाथि ठगी, आपराधिक विश्वासघात र नेपाल राष्ट्र बैंक ऐनअन्तर्गतको कसुर लगाइएको छ । यद्यपि राष्ट्र बैंकले औपचारिक उजुरी नदिएको दाबी गरेको छ भने सीआईबीले राष्ट्र बैंककै आधारमा अनुसन्धान भएको बताएको छ, जसले नियामक र अनुसन्धान निकायबीच अन्योल सिर्जना गरेको छ ।


३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले बैंकिङ क्षेत्रमा पारदर्शी नियमन, समयमै कारबाही र स्पष्ट अधिकार क्षेत्रको आवश्यकता देखाएको छ । एउटै मुद्दामा ढिलो कारबाही र फरक मापदण्ड अपनाउँदा नियामक संस्थामाथि प्रश्न उठ्छ । कानुन समान रूपमा लागू हुनुपर्छ र राजनीतिक प्रभावबाट मुक्त रहनुपर्छ भन्ने शिक्षा यो प्रकरणले दिएको छ । साथै, आर्थिक अपराधमा अनुसन्धान गर्दा न्यायसंगत र प्रमाणमुखी प्रक्रिया अपनाउनु अपरिहार्य छ ।

प्रधानमन्त्रीलाई जेनजी प्रतिनिधिको सुझाव : घाइते र शहीद परिवारका माग पूरा गर्न नसक्ने भए तीर्थयात्रा जानु

0

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
जेनजी प्रतिनिधि किशोरी कार्कीले अन्तरिम सरकारकी प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको राजीनामा माग गरेकी छन् । बिहीबार आयोजित ‘जेनजी आन्दोलनको एकसय दिनः उपलब्धी र भावी रणनीति’ विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा बोल्दै उनले यस्तो माग गरेकी हुन् । उनले जेनजी आन्दोलनकारीका माग सम्बोधन गर्न नसकेको आरोप लगाउँदै प्रधानमन्त्रीले पद छोड्नुपर्ने धारणा सार्वजनिक रूपमा व्यक्त गरिन् ।


२. घटना र विषय हुने कारण:
किशोरी कार्कीका अनुसार सरकारले जेनजी आन्दोलनका माग, शहीद तथा घाइते परिवारलाई क्षतिपूर्ति दिन असफल भएको छ । उनले सम्झौताका नाममा काठमाडौं केन्द्रित आन्दोलनकारीलाई मात्र प्राथमिकता दिई गाउँका जेनजी युवाहरूलाई उपेक्षा गरिएको आरोप लगाइन् । नेतृत्व क्षमता नदेखाएको र समयअनुसार चल्न नसक्ने सरकारले मार्ग प्रशस्त गर्नुपर्ने भन्दै उनले प्रधानमन्त्रीको क्षमतामाथि प्रश्न उठाइन् ।


३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले देशको नेतृत्व सक्षम, जिम्मेवार र युवामैत्री हुनुपर्ने शिक्षा दिन्छ । जनआन्दोलनपछि सरकार बने पनि जनताको अपेक्षा पूरा गर्न नसके नेतृत्व परिवर्तन आवश्यक हुन्छ भन्ने सन्देश यसले दिएको छ । साथै, युवाको शक्ति, जोस र नेतृत्व क्षमतालाई अवसर दिनु राष्ट्रको भविष्यका लागि अनिवार्य रहेको स्पष्ट हुन्छ । सबै वर्ग र क्षेत्रलाई समान रूपमा समेट्नु सुशासनको आधार हो ।

छुटेनन् रवि, आज पनि नख्खु कारागारमै

0

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने बिहीबार पनि थुनामुक्त हुन सकेनन् । उच्च अदालत तुलसीपुर, बुटवल इजलासले तीन सर्तसहित रिहा गर्न आदेश दिए पनि आवश्यक कागजी प्रक्रिया पूरा नभएकाले उनी आज रिहा हुन नसकेका हुन् । आदेशअनुसार कागज गर्न उनी आफैँ रुपन्देही जिल्ला अदालतमा उपस्थित हुनुपर्ने भएकाले हाल ललितपुरको नख्खु कारागारमै छन् ।


२. घटना र विषय हुने कारण:
लामिछानेमाथि बुटवलस्थित सुप्रिम सहकारीको रकम अपचलनसम्बन्धी मुद्दा चलिरहेको छ । उच्च अदालतले बैंक जमानत, धरौटी रकम र बिगो तिर्ने प्रतिबद्धतासम्बन्धी कागज गर्नुपर्ने सर्त राखेको छ । दुई करोड ७४ लाख ८४ हजार रुपैयाँको बैंक जमानत प्रमाणीकरण र सनाखत आवश्यक भएकाले प्रक्रिया ढिला भएको हो । अदालतको पत्र प्राप्त भएपछि मात्र सम्पूर्ण प्रक्रिया अगाडि बढाइने बताइएको छ ।


३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले कानुनी शासन र प्रक्रियाको महत्त्व देखाउँछ । कुनै पनि व्यक्ति पद, हैसियत वा राजनीतिक प्रभावका आधारमा कानुनभन्दा माथि हुन सक्दैन भन्ने सन्देश यसले दिएको छ । अदालतको आदेश पालना गर्नु, कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्नु र पारदर्शिता कायम गर्नु सबै नागरिकको दायित्व हो । साथै, आर्थिक अनियमिततामा संलग्न भए कानुनी जवाफदेहिता अनिवार्य हुन्छ भन्ने शिक्षा पनि मिल्छ ।

हार्भर्ड मेडिकल स्कुलका पूर्व शवगृह प्रबन्धकले मानव अङ्ग चोरी गरी बेचेको खुलासा, आठ वर्षको जेल सजाय

0

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
चिकित्सा अनुसन्धानका लागि दान गरिएका शवबाट मानव अङ्ग चोरी गरी बिक्री गरेको अभियोगमा हार्भर्ड मेडिकल स्कुलको शवगृहका पूर्व प्रबन्धक सेड्रिक लजलाई आठ वर्षको जेल सजाय सुनाइएको छ । ५८ वर्षीय लजले दुई दशकभन्दा बढी समय शवगृह व्यवस्थापन गरेका थिए । उनले शवबाट टाउको, मस्तिष्क, छाला र हात निकालेर निजी रूपमा बिक्री गरेको अदालतले ठहर गरेको छ, जसले विश्वप्रसिद्ध संस्थाको छविमा गम्भीर धक्का पुर्‍याएको छ ।

२. घटना र विषय हुने कारण:
लजले लामो समयसम्म जिम्मेवारीमा रहँदा निगरानी कमजोर हुनु, आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली प्रभावकारी नहुनु र व्यक्तिगत लोभ प्रमुख कारण बनेको देखिन्छ । अभियोजकका अनुसार उनले चोरीका अङ्गहरू राज्य सीमापार ओसारपसार गर्दै अवैध बजारमा बेचे । उनकी पत्नी डेनिसले पनि बिक्रीमा सहयोग गरेको प्रमाण भेटिएको छ । संस्थागत विश्वासको दुरुपयोग र नैतिक पतनका कारण यस्तो गम्भीर अपराध सम्भव भएको हो ।

३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यो घटनाले चिकित्सा अनुसन्धान र शव दानजस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा कडा निगरानी, पारदर्शिता र नैतिक जिम्मेवारी अनिवार्य हुने शिक्षा दिन्छ । दान गर्ने परिवारको विश्वास सर्वोपरि हुनुपर्छ । संस्थाले आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली मजबुत बनाउनु आवश्यक छ । व्यक्तिगत लोभले मानव मर्यादा र भावनामा गहिरो चोट पुर्‍याउँछ भन्ने पाठ यस घटनाबाट स्पष्ट रूपमा लिन सकिन्छ ।

इटालीको पहाडमा २ करोड १० लाख वर्ष पुराना डाइनोसोरका पदचिह्न फेला

0

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
उत्तरी इटालीको स्टेलभियो राष्ट्रिय निकुञ्जमा करिब २ करोड १० लाख वर्ष पुराना डाइनोसोरका हजारौँ पदचिह्न फेला परेका छन् । समानान्तर लहरमा देखिएका यी पदचिह्नमध्ये केहीको व्यास ४० सेन्टिमिटरसम्म रहेको छ । औँला र नङ्ग्राका स्पष्ट छापसहितका यी चिन्हहरू शाकाहारी प्रोसाउरोपड्स नामक डाइनोसोरका भएको वैज्ञानिकहरूले अनुमान गरेका छन् । यो खोजलाई महत्त्वपूर्ण जीवाश्म सम्पदा मानिएको छ ।

२. घटना र विषय हुने कारण:
वैज्ञानिकहरूका अनुसार ट्रायासिक कालमा यो क्षेत्र ज्वारभाटा आउने समतल भूभाग थियो, जहाँ डाइनोसोरहरू विचरण गर्थे । समयक्रममा भूगर्भीय गतिविधिका कारण यो क्षेत्र अल्पाइन पहाडको भाग बन्यो । पहाडी भित्तामा संरक्षित यी पदचिह्नहरू प्राकृतिक क्षयबाट जोगिए । सेप्टेम्बरमा एक फोटोग्राफरले दुर्गम स्थानमा यी चिन्ह देखेपछि अनुसन्धान सुरु भयो, जसले यति ठूलो खोज सम्भव बनायो ।

३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले पृथ्वीको इतिहास बुझ्न जीवाश्म र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षण कति आवश्यक छ भन्ने शिक्षा दिन्छ । दुर्गम र संवेदनशील क्षेत्रमा आधुनिक प्रविधि प्रयोग गरेर अनुसन्धान गर्न सकिने उदाहरण यसले प्रस्तुत गरेको छ । साथै, प्रकृतिमा लुकेका वैज्ञानिक खजानाले मानव ज्ञान विस्तारमा ठूलो योगदान दिन सक्छन् । त्यसैले प्राकृतिक निकुञ्ज र ऐतिहासिक स्थलको संरक्षण दीर्घकालीन दृष्टिले अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।

कम्बोडियाको सीमा क्षेत्रमा भएको झडपमा १७ जनाको मृत्यु

0

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
कम्बोडिया–थाइल्यान्ड सीमा क्षेत्रमा भएको पछिल्लो झडपमा कम्बोडियाली नागरिकको मृत्यु सङ्ख्या १७ पुगेको छ । कम्बोडियाली अधिकारीहरूका अनुसार थाई सैन्य बलले ओड्डर मिन्चे, बान्टे मिन्चे र पर्सात प्रान्तका विभिन्न स्थानमा हवाई आक्रमण र गोलाबारी जारी राखेको छ । ट्याङ्क–माउन्टेड मेसिन गन, ड्रोन, आर्टिलरी तथा एफ–१६ लडाकू जेट प्रयोग गरिँदा ७७ जना घाइते भएका छन् ।

२. घटना र विषय हुने कारण:
यो द्वन्द्व कम्बोडिया–थाइल्यान्डबीच लामो समयदेखि चल्दै आएको सीमा विवादका कारण उत्पन्न भएको हो । डिसेम्बर ७ देखि पुनः चर्किएको झडपमा दुवै पक्षले एकअर्कालाई आक्रमण सुरु गरेको आरोप लगाएका छन् । स्पष्ट सीमा निर्धारणको अभाव, सैन्य उपस्थिति वृद्धि र आपसी अविश्वासले तनाव थप बढाएको देखिन्छ । सैन्य शक्ति प्रदर्शनले कूटनीतिक समाधानको बाटो कमजोर बनेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ ।

३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले सीमा विवाद समाधानमा सैन्य आक्रामकता होइन, संवाद र कूटनीति आवश्यक छ भन्ने शिक्षा दिन्छ । द्वन्द्वका कारण चार लाखभन्दा बढी नागरिक विस्थापित हुनु मानव अधिकार र मानवीय संकटको गम्भीर उदाहरण हो । क्षेत्रीय शान्ति कायम गर्न अन्तर्राष्ट्रिय मध्यस्थता, विश्वास निर्माण र नागरिक सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने पाठ यस घटनाबाट लिन सकिन्छ ।

बोन्डी अभियुक्तलाई अष्ट्रेलियाली प्रहरीद्वारा ५९ वटा अपराधको आरोप

0

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
अस्ट्रेलियाको सिड्नीस्थित बोन्डी समुन्द्र तटमा भएको घातक सामूहिक गोलीबारीका जीवित कथित अपराधी नावीद अकवरमाथि ५९ वटा गम्भीर अपराधको आरोप लगाइएको छ । न्यू साउथ वेल्स प्रहरीका अनुसार २४ वर्षीय अकवरमाथि १५ वटा हत्या र एक आतंककारी कार्यसहितका अभियोग दर्ता गरिएका छन् । यहुदी उत्सवका क्रममा भएको उक्त आक्रमणमा १६ जनाको ज्यान गएको थियो भने दर्जनौँ घाइते भएका थिए ।

२. घटना र विषय हुने कारण:
प्रहरी अनुसन्धानअनुसार आक्रमण इस्लामिक स्टेटको चरमपन्थी विचारधाराबाट प्रेरित भएको देखिएको छ । नावीद अकवर र उनका बुबा साजिद अकवरले योजनाबद्ध रूपमा भीडमा गोली चलाएका थिए । घटनास्थल र नावीदको गाडीबाट आतंककारी झण्डा तथा विस्फोटक उपकरण फेला परेका छन् । धार्मिक अतिवाद, कट्टर सोच र हिंसात्मक विचारधाराले यस्तो भयावह घटना निम्त्याएको अधिकारीहरूको निष्कर्ष छ ।

३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यो घटनाले चरमपन्थी विचारधाराले समाजमा कति ठूलो क्षति पुर्‍याउन सक्छ भन्ने गम्भीर शिक्षा दिन्छ । धार्मिक सहिष्णुता, सामाजिक सद्भाव र समयमै कट्टरपन्थको पहिचान अत्यन्त आवश्यक छ । सुरक्षा निकायको सतर्कता, समुदायस्तरको निगरानी र युवालाई हिंसाबाट टाढा राख्ने नीति जरुरी देखिन्छ । हिंसाविरुद्ध एकजुट भएर शान्ति र मानवताको संरक्षण गर्नु नै यस्ता घटनाबाट सिक्नुपर्ने मुख्य पाठ हो ।

ताजा समाचार

परेवाको दिशाबोधमा कलेजोको भूमिका

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार: नयाँ वैज्ञानिक अनुसन्धानले परेवाहरूले घर फर्कने बाटो कसरी पहिचान गर्छन् भन्ने रहस्यबारे नयाँ तथ्य प्रस्तुत गरेको छ । अध्ययनअनुसार...

अपार्टमेन्टमा ड्रोन आक्रमण : ईयू नेताहरूले गरे कडा निन्दा

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार: रोमानियामा भएको ड्रोन दुर्घटनापछि युरोपेली सङ्घ (ईयू) का शीर्ष नेताहरूले कडा प्रतिक्रिया जनाएका छन् । ईयूका विदेश नीति प्रमुख...

केन्याको उच्च अदालतले स्थगित गर्‍यो अमेरिकाको इबोला क्वारेन्टिन योजना

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार: केन्याको उच्च अदालतले इबोला संक्रमणको आशंका लागेका अमेरिकी नागरिकलाई केन्यामा क्वारेन्टिनमा राख्ने अमेरिकाको योजनालाई अस्थायी रूपमा रोक लगाएको छ...