१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
कोभिड–१९ महामारीका कारण सन् २०२० देखि बन्द रहेको चीन र उत्तर कोरियाबीचको अन्तर्राष्ट्रिय प्यासेन्जर रेल सेवा छ वर्षपछि पुनः सञ्चालनमा आउने भएको छ। ट्राभल अपरेटरहरूका अनुसार यो सेवा बिहीबारदेखि सुरु गर्ने तयारी गरिएको छ। प्रारम्भिक चरणमा यो रेल सेवा उत्तर कोरियामा काम वा अध्ययन गर्ने चिनियाँ नागरिक तथा विदेशमा आवतजावत गर्ने उत्तर कोरियालीहरूका लागि मात्र खुला रहने बताइएको छ।

२. घटना र विषय हुने कारण:
कोभिड–१९ महामारी फैलिन थालेपछि उत्तर कोरियाले कडा नियन्त्रण नीति अपनाउँदै सीमापार यात्रा लगभग पूर्ण रूपमा बन्द गरेको थियो। त्यसका कारण चीन र उत्तर कोरियाबीचको रेल सेवा पनि रोकिएको थियो। पछिल्लो समय महामारीको प्रभाव कम हुँदै जाँदा र अन्तर्राष्ट्रिय आवागमन क्रमशः खुल्दै जाँदा उक्त रेल सेवा पुनः सञ्चालन गर्ने निर्णय गरिएको हो। यसले दुवै देशबीचको आवतजावतलाई सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

३. घटनाबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले विश्वव्यापी महामारीले यातायात, पर्यटन र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा कति ठूलो प्रभाव पार्न सक्छ भन्ने देखाउँछ। संकटका बेला देशहरूले सुरक्षा र स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने हुन्छ। साथै परिस्थिती सामान्य भएपछि क्रमशः आवागमन र सहकार्य पुनः सुरु गर्न सकिन्छ। सावधानी, समन्वय र दीर्घकालीन योजना अपनाउँदा अन्तर्राष्ट्रिय यातायात र आर्थिक गतिविधि पुनः सुदृढ बनाउन सकिन्छ।

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
अमेरिका र इजरायलको इरानसँग जारी युद्धका कारण विश्व बजारमा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ। यसपछि ठूला अर्थतन्त्र भएका देशहरूले आपतकालीन तेल भण्डार बजारमा पठाउने विकल्पबारे छलफल सुरु गरेका छन्। जी–७ समूहका देशहरूले करोडौँ ब्यारेल तेल बजारमा ल्याउने सम्भावनाबारे संकेत गरेका छन्। तर यस विषयमा अहिलेसम्म औपचारिक निर्णय भने भएको छैन। युद्धका कारण अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा अनिश्चितता बढेको छ।

२. घटना र विषय हुने कारण:
मध्यपूर्वमा बढेको युद्ध र तनावका कारण तेल ढुवानी प्रभावित भएको छ। विशेषगरी विश्वको महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग होर्मुज जलडमरूमा ट्यांकरहरूको आवतजावत लगभग ठप्प हुँदा आपूर्ति संकट बढेको छ। विश्वभर प्रयोग हुने करिब २० प्रतिशत तेल यही मार्गबाट ढुवानी हुने भएकाले यसको अवरोधले बजारमा ठूलो प्रभाव परेको छ। आपूर्ति अनिश्चित भएपछि लगानीकर्ता र बजार दुवैमा डर बढ्दा तेलको मूल्य आकासिएको हो।

३. घटनाबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले विश्व अर्थतन्त्र ऊर्जा स्रोतमा कति निर्भर छ भन्ने स्पष्ट देखाउँछ। क्षेत्रीय युद्ध वा राजनीतिक तनावले पनि विश्व बजारमा ठूलो असर पार्न सक्छ। त्यसैले ऊर्जा सुरक्षामा विविध स्रोत विकास गर्नु, कूटनीतिक समाधान खोज्नु र वैकल्पिक ऊर्जा प्रयोग बढाउनु आवश्यक हुन्छ। दीर्घकालीन स्थिरताका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र शान्तिपूर्ण समाधान नै सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय हुन सक्छ।

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
इरानका विदेशमन्त्री सईद अब्बास अराघ्चीले पश्चिम एशियामा रहेका अमेरिकी र इजरायली सैन्य ठिकानामाथि आवश्यक परे मिसाइल आक्रमण जारी राख्न इरान पूर्ण रूपमा तयार रहेको बताएका छन्। उनले अमेरिकी–इजरायली आक्रमणले इरानको प्रतिकार रोक्न नसकेको उल्लेख गरे। अराघ्चीका अनुसार ती आक्रमणहरूमा आवासीय क्षेत्र, अस्पताल र पूर्वाधार पनि प्रभावित भएका छन्। यस द्वन्द्वका कारण मध्यपूर्व क्षेत्रमा सुरक्षा संकट झन् गहिरिँदै गएको छ।

२. घटना र विषय हुने कारण:
यो तनाव अमेरिक र इजरायलले तेहरानसहित इरानका विभिन्न स्थानमा संयुक्त आक्रमण गरेपछि बढेको हो। उक्त आक्रमणमा इरानका सर्वोच्च नेता अली खामेनीसहित केही वरिष्ठ सैन्य अधिकारी तथा नागरिकको मृत्यु भएको बताइएको छ। त्यसपछि इरानले मिसाइल र ड्रोनमार्फत प्रतिकार गरेको थियो। क्षेत्रीय द्वन्द्व बढेसँगै तेल उत्पादन र ढुवानीमा असर परेको छ, जसले विश्व ऊर्जा बजारमा समेत प्रभाव पारेको छ।

३. घटनाबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्वले विश्वव्यापी असर पार्न सक्ने देखाउँछ। युद्ध र आक्रमणले मानवीय क्षति मात्र नभई आर्थिक तथा ऊर्जा संकट पनि निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले देशहरूबीच कूटनीतिक संवाद, संयमता र सहकार्य आवश्यक हुन्छ। शान्तिपूर्ण समाधानको प्रयास नगरेमा क्षेत्रीय तनाव बढेर विश्वव्यापी अस्थिरता सिर्जना हुन सक्छ भन्ने तथ्य पनि यस घटनाबाट स्पष्ट हुन्छ।

१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
इजरायली हवाई हमलाका कारण लेबननमा ठूलो मानवीय संकट उत्पन्न भएको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार एक हप्ताभित्र करिब सात लाख मानिसहरू आफ्नो घर छोड्न बाध्य भएका छन्। तीमध्ये एकै दिनमा एक लाखभन्दा बढी मानिस विस्थापित भएका हुन्। धेरै परिवारहरू अचानक गाउँ छोड्न बाध्य भएका छन्। करिब एक लाख बीस हजार मानिसहरू सरकारी शरणस्थलमा बसिरहेका छन् भने अन्य मानिसहरू आफन्त वा सुरक्षित स्थान खोज्दै विभिन्न क्षेत्रमा पुगेका छन्।

२. घटना र विषय हुने कारण:
यो संकट इजरायल र इरान समर्थित हिजबुल्लाहबीच बढेको द्वन्द्वका कारण भएको हो। हिजबुल्लाहले इजरायलमाथि हमला गरेपछि इजरायलले लेबननमा हवाई आक्रमण सुरु गरेको थियो। त्यसपछि युद्ध तीव्र बनेको छ। लेबननका अधिकारीहरूका अनुसार मार्च २ यता भएका हमलामा सयौँ मानिसको मृत्यु भएको छ र हजारौँ घाइते भएका छन्। युद्धका कारण सर्वसाधारण नागरिकहरू सुरक्षित स्थान खोज्न बाध्य भएका छन्।

३. घटनाबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस घटनाले युद्धको सबैभन्दा ठूलो असर सामान्य नागरिकमाथि पर्ने देखाउँछ। द्वन्द्वका कारण मानिसहरू घरबार छोडेर विस्थापित हुनुपर्ने अवस्था आउँछ र ठूलो मानवीय संकट सिर्जना हुन्छ। त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले शान्ति स्थापना, कूटनीतिक संवाद र सहयोगमा ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ। युद्धभन्दा संवाद र सहकार्यको बाटो अपनाउँदा मात्र दीर्घकालीन शान्ति र स्थायित्व कायम गर्न सकिन्छ।