(१) घटना र बिषय बस्तुसंग सम्बन्धित समाचार:
नेपाल इन्टरनेशनल एडिआर सेन्टर (NIAC) ले आफ्नो वार्षिक साधारणसभाको अवसरमा ‘न्यायपालिकाको वर्तमान अवस्था र विवाद समाधानमा एडीआरको प्रयोग’ विषयक कार्यक्रम आयोजना गरेको थियो। कार्यक्रममा सहभागी सरोकारवालाहरूले मध्यस्थता र मेलमिलाप पद्धतिको व्यवस्थित प्रयोगबाट मात्र जनताको न्याय पाउने हक सुरक्षित राख्न सकिने धारणा राखेका छन्। कार्यक्रममा अदालतमाथिको भौतिक आक्रमण र त्यसले न्यायिक कागजात नष्ट हुनुका विषयमा गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरिएको थियो।
(२) घटना र बिषय बस्तु हुने कारण:
सरोकारवालाहरूले विवाद समाधानमा अदालतको क्षमता सीमित रहनु, मिसिल र कागजात नष्ट हुनु, र व्यापारिक वा नागरिक मुद्दामा अप्ठ्यारो परिस्थितिहरू सिर्जना हुनु लगायतका कारणले मध्यस्थता र मेलमिलाप पद्धतिको आवश्यकता औँल्याएका छन्। न्यायाधीशहरू र अधिवक्ताहरूले अनुभवका आधारमा अदालतमा दर्ता भएका मुद्दाहरूमा पनि मध्यस्थताको प्रयोग आवश्यक भएको र यसलाई प्रभावकारी बनाउने निरन्तर क्षमता विकास जरूरी भएको बताएका छन्।
(३) घटना र बिषय बस्तु बाट सिक्नु पर्ने शिक्षा:
विवाद समाधानमा वैकल्पिक विधि जस्तै मध्यस्थता र मेलमिलापको प्रयोगले न्यायप्राप्ति प्रक्रिया छिटो, पारदर्शी र सहकार्यपूर्ण बनाउँछ। अदालत र सरोकारवालाहरूले सहकार्य गर्दै नागरिकको विश्वास कायम राख्न सक्नु पर्छ। यस घटनाबाट सिक्न सकिन्छ कि न्याय प्रणालीलाई बलियो बनाउन वैकल्पिक विवाद समाधान पद्धतिमा लगानी, क्षमता विकास र सकारात्मक पहल अनिवार्य छ। साथै, अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव र कानुनी प्रावधानहरूको उपयोग गरेर न्याय निरूपणको गुणस्तर सुधार्न सकिन्छ।
