(१) घटना र विषयवस्तुसँग सम्बन्धित समाचार:
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले देशले छिट्टै परमाणु परीक्षण गर्ने संकेत दिएपछिल्लो समय विश्वमा परमाणु तनाव बढेको थियो। यही बीचमा अमेरिकाले गुप्त रूपमा बी–६१–१२ परमाणु गुरुत्वाकर्षण बमको भण्डारण उडान परीक्षण सफलतापूर्वक सम्पन्न गरिसकेको तथ्य सार्वजनिक भएको छ। स्टिल्थ एफ–३५ए लडाकु विमानबाट नेवादाको टोनोपाह परीक्षण केन्द्रमा अगस्ट १९–२१ का बीच वारहेडविहीन बम खसालेर गरिएको परीक्षणलाई अमेरिका ऊर्जा विभागअन्तर्गत सान्डिया राष्ट्रिय प्रयोगशालाले पुष्टि गरेको हो। परीक्षणले बी–६१–१२ बम तथा एफ–३५ विमानबीचको अनुकूलता, यसको मार्गदर्शन प्रणाली र भण्डारण–उडान कार्यक्षमता सफल रहेको प्रमाणित गरेको जनाइएको छ।
(२) घटना र विषयवस्तु हुने कारण:
ट्रम्प प्रशासनले रुस तथा चीनसँग बढ्दो सामरिक प्रतिस्पर्धाबीच अमेरिकी सैन्य शक्ति र परमाणु क्षमतामा बढ्दो मजबुती प्रदर्शन गर्न चाहेको स्पष्ट देखिन्छ। रुसले अमेरिकाको बयानलाई जवाफ दिएपछि दुवै देशबीच परमाणु तनाव पुनः चर्किएको थियो। यस्तो संवेदनशील अवस्थामा अमेरिकाले परीक्षणलाई गोप्य राख्नु र सार्वजनिक घोषणा ढिला गर्नु रणनीतिक तथा कूटनीतिक कारणसँग जोडिएको मानिन्छ। यस्तै, बी–६१–१२ बमलाई आधुनिक बनाइ २० वर्ष सेवा अवधि बढाइएको तथा राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि ‘अनिवार्य’ मानिएको कारणले पनि परीक्षणलाई प्राथमिकता दिइएको बुझिन्छ।
(३) घटना र विषयवस्तुबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यो घटनाले विश्व शक्तिहरूबीच प्रतिस्पर्धा र अविश्वासका कारण परमाणु हतियारको होड अझै समाप्त नभएको स्पष्ट देखाउँछ। गोप्य तथा अचानक गरिएका परीक्षणहरूले वैश्विक सुरक्षा वातावरणमा तनाव बढाउन सक्छ, त्यसैले पारदर्शिता र अन्तर्राष्ट्रिय सहमतिहरूको सम्मान अत्यन्त महत्वपूर्ण छ। शक्तिशाली राष्ट्रहरूबीच अविश्वास बढेमा विश्वभरि अस्थिरता, शस्त्र दौड र संभावित द्वन्द्वको जोखिम उच्च हुन्छ। त्यसैले दीगो शान्ति, कूटनीति र पारस्परिक नियन्त्रण संयन्त्रलाई मजबुत बनाउनु आजको विश्वका लागि अत्यन्त आवश्यक छ।
