चीनले आफूलाई अमेरिकाकै बराबरीमा पुगेको देखाइदियो

0
8

(१) घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार :-

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच गत अक्टोबर ३० मा भएको शिखर बैठकले विश्व राजनीतिमा महत्वपूर्ण भू–राजनीतिक मोड सिर्जना गरेको मानिन्छ। यस भेटमा दुवै नेताले व्यापार युद्ध रोक्ने सहमति गरे, तर यसभन्दा बढी ध्यान आकर्षित गर्ने पक्ष भने चीनले आफू अमेरिकासँग बराबरीको शक्ति–सामर्थ्यमा पुगेको स्पष्ट संकेत दिएको हो। वर्षौँदेखि चलिरहेको अमेरिका–चीन शक्ति प्रतिस्पर्धा यस घटनापछि झनै प्रस्ट हुँदै गएको छ। चीनले ‘रेयर अर्थ’ सामग्री तथा चुम्बकजस्ता संवेदनशील आपूर्ति शृङ्खला मार्फत अमेरिकामाथि दबाब बनाएको र अमेरिका त्यसलाई सहजै झेल्न नसकेको घटनाक्रम समाचारको मुख्य बिन्दु बनेको छ।


(२) घटना र विषय हुने कारण :-

यो परिस्थिति मुख्यतः ट्रम्पद्वारा सुरु गरिएको व्यापार युद्ध, कमजोर रणनीतिक आकलन, असहज समयमा कडा भन्सार महसुल लगाएर अमेरिकाकै आपूर्ति शृङ्खला कमजोर बनाइएको निर्णय तथा चीनको रणनीतिक धैर्य र दीर्घकालीन तयारीका कारण उत्पन्न भएको हो। अमेरिकाले संवेदनशील औद्योगिक तथा प्राविधिक वस्तुहरूको अत्यधिक आयातमा निर्भरता घटाउन नसकेको, आपूर्ति स्रोत विविधीकरण नगरेको र साझेदार मुलुकहरूसँगको सहकार्य कमजोर पारेको तथ्यहरूले चीनलाई प्रत्याक्रमणका लागि सहज बनायो। अर्कोतर्फ, चीनले २०१८ देखि नै अर्को व्यापार युद्धको सम्भावना अनुमान गर्दै आन्तरिक तयारी गरेको र ‘रेयर अर्थ’ निर्यात नियन्त्रणजस्ता प्रभावकारी हतियार उपयुक्त समयमा प्रयोग गरेको कारण घटनाक्रम अमेरिकाविरुद्ध मोडियो।


(३) घटना र विषयबाट सिक्नु पर्ने शिक्षा :-

वैश्विक महाशक्ति प्रतिस्पर्धा केवल सैन्य वा राजनीतिक जुझारूपनाले होइन, दीर्घकालीन योजना, आपूर्ति शृङ्खला सुरक्षामा निवेश, रणनीतिक धैर्य र सही समयमा सही कदम चाल्ने क्षमताबाट निर्धारण हुन्छ भन्ने स्पष्ट सन्देश यस घटनाबाट पाइन्छ। अत्यधिक संवेदनशील वस्तु वा सामग्रीमा परनिर्भर मुलुकले कुनै पनि व्यापार युद्ध सुरु गर्नु अघि आफ्ना कमजोरीहरूको गहिरो अध्ययन गर्नैपर्छ। राष्ट्रशक्तिको निर्माण, उपयोग र संरक्षण अत्यन्तै गम्भीर काम हो—जसका लागि धैर्य, अनुशासन, रणनीति र साझेदारहरूसँगको विश्वसनीयता अनिवार्य हुन्छ। चीनले दीर्घ तयारी, रणनीतिक सम्हाल, र शक्तिको सही प्रयोग गरेको देखिन्छ भने अमेरिकाले हतार, गलत आकलन र कमजोर समन्वयका कारण आफूलाई नै अप्ठेरोमा पारेको शिक्षा यस घटनाले दिन्छ।

LEAVE A REPLY