१. घटना र बिषयसंग सम्बन्धित समाचार:
अमेरिकी रक्षा विभाग (पेन्टागन)को रिपोर्टले चीनको तीव्र रूपमा बढ्दो सैन्य क्षमता र परमाणु महत्त्वाकांक्षामाथि चिन्ता व्यक्त गरेको छ। रिपोर्ट अनुसार चीनले मङ्गोलियाको सीमाको नजिक ३ नयाँ साइलो क्षेत्रहरूमा १०० भन्दा बढी अन्तरमहाद्वीपीय ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र तैनाथ गरेको छ। यी ठोस इन्धनयुक्त डीएफ–३१ श्रेणीका क्षेप्यास्त्र हुन्। रिपोर्ट अमेरिकी संसदमा पेस गरिने बताइएको छ र चीनले यसलाई अस्वीकार गरेको छ।
२. घटना र बिषय हुने कारण:
रिपोर्टमा चीनले परमाणु हतियारको क्षेत्रमा तीव्र विस्तार र आधुनिकीकरण गरिरहेको देखाइएको छ। अन्य परमाणु शक्ति सम्पन्न देशसँग तुलना गर्दा चीनको वृद्धि सबैभन्दा छिटो भएको छ। पेन्टागनका अनुसार चीनले हतियार नियन्त्रण वा परमाणु निरस्त्रीकरण वार्तामा कुनै रुचि देखाएको छैन। यस कारणले अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा र स्थिरतामा चिन्ता उत्पन्न भएको छ। रिपोर्टमा क्षेप्यास्त्रका सम्भावित लक्ष्यको उल्लेख नभएकोले अनिश्चितता अझ बढेको छ।
३. घटना र बिषयबाट सिक्नु पर्ने शिक्षा:
यो घटनाले देखाउँछ कि वैश्विक सुरक्षा र परमाणु नियन्त्रणमा पारदर्शिता र वार्ताको महत्त्व अत्यन्त छ। कुनै देशले हतियार वृद्धि गर्दा अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ता उत्पन्न हुन्छ। सुरक्षा नीति र रक्षा रणनीतिमा ध्यान दिनु, पारस्परिक संवाद कायम राख्नु र संकट व्यवस्थापन प्रणाली तयार राख्नु आवश्यक छ। साथसाथै, हतियार प्रतिस्पर्धा रोक्न र शान्ति कायम राख्न अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले समन्वित पहल गर्नु जरुरी छ।
