१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले निर्वाचनअघि मत सर्वेक्षण गरी नतिजा सार्वजनिक नगर्न सञ्चार माध्यमहरूलाई आग्रह गरेका छन्। काठमाडौंमा आयोजित मतदाता शिक्षा तथा निर्वाचन प्रचार–प्रसारसम्बन्धी कार्यक्रममा उनले यस्तो चेतावनी दिएका हुन्। उनले निर्वाचन आचार संहिता २०८२ को पालना गर्न जोड दिँदै प्रविधिको दुरुपयोगबाट निर्वाचनको निष्पक्षता प्रभावित हुन सक्ने बताए। सामाजिक सञ्जालमार्फत दिग्भ्रमित सामग्री नफैलाउन पनि उनले सबै पक्षलाई अनुरोध गरेका छन्।
२. घटना र विषय हुने कारण:
हालका दिनमा मतदानअघि नै मतदाताको धारणा संकलन गरी हार–जीतको अनुमान सार्वजनिक गर्ने प्रवृत्ति बढेको छ। यस्तो अभ्यासले मतदाताको स्वतन्त्र निर्णयमा असर पार्ने तथा उम्मेदवारहरूलाई हतोत्साहित बनाउने जोखिम रहेको आयोगको ठहर छ। आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स प्रयोग गरी भ्रामक सामग्री तयार पार्ने र सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलाउने गतिविधि पनि बढ्दो छ। यिनै कारणले निर्वाचनको निष्पक्षता र स्वस्थ प्रतिस्पर्धामा खलल पुग्ने सम्भावना देखिएको हो।
३. घटना र विषयबाट सिक्नु पर्ने शिक्षा:
निर्वाचन लोकतन्त्रको आधार भएकाले यसको पारदर्शिता र निष्पक्षता जोगाउनु सबैको दायित्व हो। सञ्चार माध्यम, सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ता र सम्बन्धित पक्षहरूले आचारसंहिताको पालना गर्नुपर्छ। प्रविधिको प्रयोग सकारात्मक उद्देश्यका लागि हुनुपर्छ, दिग्भ्रम फैलाउन होइन। मतदाताको स्वतन्त्र निर्णयलाई सम्मान गर्नु लोकतान्त्रिक संस्कृतिको मूल आधार हो। सचेत, जिम्मेवार र नैतिक व्यवहारले मात्र निष्पक्ष निर्वाचन सुनिश्चित गर्न सकिन्छ।
