१. घटना र विषयसँग सम्बन्धित समाचार:
नेपाल राष्ट्र बैंक ले आज ४० अर्ब रुपैयाँ बराबरको निक्षेप खिच्ने भएको छ। अधिक तरलता कायम रहेपछि ८८ दिनका लागि निक्षेप संकलन उपकरण बोलकबोलमार्फत रकम प्रशोचन गर्न लागिएको हो। हाल बैंकिङ प्रणालीमा कुल निक्षेप ७७ खर्बभन्दा बढी पुगेको छ। ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका इजाजतप्राप्त बैंक तथा वित्तीय संस्थामात्र सहभागी हुनेछन्। ब्याजदर बोलकबोल प्रक्रियाबाट निर्धारण हुनेछ।
२. घटना र विषय हुने कारण:
वित्तीय प्रणालीमा दीर्घकालीन प्रकृतिको अधिक तरलता देखिएपछि ब्याजदर सन्तुलन कायम गर्न केन्द्रीय बैंकले यस्तो कदम चालेको हो। बजारमा धेरै नगद हुँदा ब्याजदर घट्ने र वित्तीय असन्तुलन बढ्ने जोखिम रहन्छ। खुला बजार कारोबार कार्यविधिअनुसार आवश्यक परे संरचनात्मक उपकरण प्रयोग गर्न सकिने व्यवस्था छ। यही प्रावधान टेकेर राष्ट्र बैंकले निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत तरलता व्यवस्थापन गर्दै आएको हो।
३. घटना र विषयबाट सिक्नुपर्ने शिक्षा:
यस कदमले मौद्रिक नीतिमा सन्तुलन र समयोचित हस्तक्षेपको महत्व देखाउँछ। आर्थिक स्थायित्व कायम राख्न केन्द्रीय बैंकको सक्रिय भूमिका आवश्यक हुन्छ। अधिक तरलता र ब्याजदरबीचको सम्बन्ध बुझेर नीति निर्माण गर्नुपर्छ भन्ने सन्देश पनि यसबाट मिल्छ। दीर्घकालीन आर्थिक स्थिरताका लागि प्रभावकारी नियमन, पारदर्शी प्रक्रिया र बजारअनुकूल निर्णय अपरिहार्य हुन्छन् भन्ने शिक्षा प्राप्त हुन्छ।
